جستجوی مقالات حقوقی
× close

در حال بازدید از: صفحه اصلي

آموزشهای حقوقی

درخواست عفو و تخفيف يکي از حقوق محکومان

نویسنده روزنامه اعتماد - محمد مصطفايي

۱۹ خرداد ۱۳۸۷

يکي از حقوق محکومان به اعدام (به استثناي قصاص نفس)، حبس، جزاي نقدي، شلاق، محروميت از حقوق اجتماعي يا ممنوعيت از اقامت در محل معين و محکوميت هاي تکميلي و تبعي که از ناحيه مراجع قضايي (دادگاه هاي عمومي، انقلاب، نظامي، ويژه روحانيت) محکوم شده اند و همچنين محکوماني که به اضافه خدمت سربازي يا تنزيل درجه پرسنل نيروهاي مسلح محکوم شده اند، تقاضا و پيشنهاد عفو و تخفيف از کميسيون عفو و بخشودگي است.

اين کميسيون از پنج نفر اشخاص آشنا به احکام شرع انور، قانون و تشکيلات قوه قضائيه تشکيل مي شود و اين افراد توسط رئيس قوه قضائيه به محضر مقام معظم رهبري پيشنهاد و پس از تاييد معظم له از سوي رئيس قوه قضائيه براي سه سال انتخاب مي شوند. کميسيون عفو و بخشودگي در حد نياز و تشخيص در مراکز استان ها و شهرستان ها هياتي مرکب از رئيس دادگستري، قاضي تحقيق زندان و رئيس زندان را براي بررسي و وضعيت متقاضيان عفو و اعلان نظر به کميسيون تشکيل خواهد داد و رياست اين هيات ها با رئيس دادگستري خواهد بود. تقاضاهايي که محکومان يا خانواده آنان مطرح مي کنند پس از وصول به کميسيون عفو به نظر روساي هيات يادشده مي رسد و هيات هاي مذکور پس از انجام تحقيقات لازم و اخذ نظريه اداره اطلاعات در رابطه با گروهک ها و محکومان امنيتي و نظريه ستاد مواد مخدر در رابطه با محکومان مواد مخدر، نظر سازمان قضايي نيروهاي مسلح در رابطه با محکومان نظامي، گزارش کاملي از وضعيت محکومان استان را به طور مستدل و مستند همراه با جمع بندي و پيشنهاد به کميسيون عفو و بخشودگي اعلام مي کند. کميسيون که به صورت مرتب تشکيل جلسه مي دهد پيشنهادات واصله از هيات ها را بررسي و در صورت تصويب فهرست اسامي اين قبيل محکومان را تقديم رياست قوه قضائيه مي کند. رئيس قوه قضائيه در صورت تاييد مصوبات کميسيون عفو، فهرست اسامي مورد تصويب کميسيون را حداقل 15 روز قبل از يکي از مناسبت ها، به محضر معظم رهبري پيشنهاد و نتيجه را براي اجرا به رياست کميسيون عفو اعلام مي کند.آيين نامه کميسيون عفو و بخشودگي مصوب 1373 شرايط و سياست هايي را براي عفو و تخفيف در مجازات ها برشمرده که براي کميسيون عفو و بخشودگي لازم الاتباع است. اين شرايط عبارتند از؛ 1- اصلاح مجرم و توجه به شخصيت محکوم و خانواده وي 2- توجه به ضرورت ها و مصالح اجتماعي، سياسي و جغرافيايي 3- مستثني نمودن حق الناس از شمول عفو، خصوصاً قتل هاي عمد 4- شمول عفو نسبت به محکوماني که به علت عجز از پرداخت جزاي نقدي در زندان به سر مي برند. 5- توجه به سوابق اجتماعي محکوم و لحاظ نمودن سوابق کيفري وي از جهت تکرار جرم و همچنين تعدد جرم 6- اخذ نظر صريح مسوولان و مراجع ذي ربط درخصوص محکومان از قبيل وزارت اطلاعات، سازمان قضايي و... 7- مستثني نمودن جرائم خاص از قبيل جاسوسي، ارتشا، زناي به عنف، آدم ربايي، سرقت مسلحانه از شمول عفو و بخشودگي 8- تنافي نداشتن عفو اعطايي با امر قضا يا کيفيتي که احکام صادره بي مفهوم و بي معنا جلوه نمايد 9- سري بودن تمام مراحل عفو 10- توجه به رهنمود ها و تدابير و منويات رهبر معظم انقلاب اسلامي در مقاطع اعطاي عفو.در برخي مواقع که تقاضاي عفو محکوم از طرف کميسيون عفو رد مي شود، محکوم عليه مي تواند در صورتي که علت رد تقاضا منتفي شود درخواست خود را مجدداً به کميسيون ارائه دهد.نتيجه اينکه از جمله حقوق محکومان، درخواست عفو و بخشودگي است که به ترتيب ذکرشده صورت مي پذيرد. در مورد اعدام که سلب حيات اشخاص را دربر خواهد گرفت به نظر من زماني که محکوم به اعدام يا خانواده وي درخواست عفو و بخشودگي خود را تقديم کميسيون عفو و بخشودگي کرد چون مقام معظم رهبري با تصويب آيين نامه کميسيون عفو و بخشودگي حقي به نام «عفو و بخشودگي» را براي محکومان قائل شده اند، تا حصول نتيجه و فرمان مقام معظم رهبري نمي توان حکم صادره را اجرا کرد و بايد منتظر نتيجه درخواست محکوم به اعدام ماند چرا که امکان دارد با عفو مقام معظم رهبري زندگي دوباره يي به محکوم به مرگ بخشيده شود. در انتها لازم به توضيح است که سالانه افراد بسياري از طريق اين کميسيون و با فرمان مقام معظم رهبري از مرگ نجات مي يابند و از حبس هاي طويل المدت رها مي شوند که اين امر بسيار ارزشمند است و جاي تقدير و تشکر دارد.

*حقوقدان

یادداشت های بازدیدکنندگان